Η ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ ΣΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΟ

Της αγιογράφου κριτικού βιβλίου-τέχνης  Μαριλένας Φωκά (ΜΑ)

Ένα στοιχείο  που χαρακτηρίζει τους μάρτυρες και τους διαφοροποιεί από τους ήρωες είναι η στάση τους απέναντι στο ίδιο το μαρτύριο. Οι μεν ήρωες διακατέχονταν από υψηλά φρονήματα αλλά ανθρώπινα σκεπτόμενοι δεν επιζητούσαν το μαρτύριο. Η θυσία ή αυτοθυσία είναι ένα ιδιαίτερα εκτιμώμενο πολιτισμικό στοιχείο που χαρακτηρίζει τους πολιτισμούς από τα αρχαία χρόνια και διαχρονικά θεωρείτο  σαν χαρακτηριστικό ανωτερώτητας  χωρίς όμως οι θυσιαζόμενοι να αγάλλονται γι΄αυτό όπως συμβαίνει με τους μάρτυρες οι οποίοι χαίρονταν να υποφέρουν και να δίνουν «ζωντανή μαρτυρία πίστεως» για χάρη του Κυρίου τους. Πολλοί από τους μάρτυρες  έχουν αναφερθεί σε υπερβατικά γεγονότα κατά τη διάρκεια των αβάσταχτων παθών που τους επέβαλλαν οι διώκτες τους αλλά θεοφάνειες όπως παρουσίες Αγγέλων που τους διακονούσαν ή του Ίδιου του Ιησού που τους ενθάρρυνε ανέτρεπε τους κανόνες της φύσης. Εξαιτίας αυτών των υπερφυσικών βιωμάτων πολλοί αθληφόροι Άγιοι και Αγίες εύχονταν να μην τελείωνε το μαρτύριο τους ώστε να βιώνουν λίγο ακόμα αυτήν την «ευδαιμονία του μαρτυρίου». Το ίδιο ισχύει και για την αγιογραφία που παρατίθεται  δια της εμής χειρός και του Λεόντιου Πετμεζά Τρεις Παίδες εν Καμίνω, έκθεμα της Σύγχρονης Πινακοθήκης Αργοστολίου, όπου εξεικονίζεται αυτή η σύμβαση.  Κατά την Εβραῑκή Παράδοση, όπου οι αιχμαλωσίες των εθνών αντιμετωπίζονταν πνευματικά σαν τιμωρίες του λαού για την «αποστασία « του –ένα στοιχείο που εκμεταλλεύτηκε και η σύχρονη ελληνική ιστορογραφία με το φαινόμενο του ιστορισμού στη διαμόρφωση εθνικής συνείδησης. Τον καιρό της αιχμαλωσίας των Εβραίων από τους Βαβυλώνιους, όταν βασιλιάς των Βαβυλωνίων ήταν ο Ναβουχοδονόσορας, αναδείχθηκε ο προφήτης Δανιήλ που έγινε αρχηγός των σατραπών. Ο Δανιήλ διάλεξε για συνεργάτες τρεις επίσης δίκαιους νέους Ισραηλίτες, τον Σεδράχ, τον Μισάχ και τον Αβδεναγώ και τους τοποθέτησε σε υψηλές θέσεις. Κατά διαταγή του βασιλιά Ναβουχοδονόσορα κατασκευάστηκε  ένα τεράστιο άγαλμά του, 40 μέτρα ψηλό και ο ίδιος εξέδωσε την ακόλουθη διαταγή : «Όταν σαλπίσουν οι σάλπιγγες, όλοι οι υπήκοοί μου να πέσουν στη γη, να προσκυνήσουν το άγαλμά μου. Όποιος δεν προσκυνήσει, να ριχτεί στο καμίνι και να καεί».  Οι τρεις νέοι των οποίων τα εβραϊκά ονόματα ήταν Ανανίας, Αζαρίας και Μισαήλ  πλήρεις Αγίου Πνεύματος αρνήθηκαν να αποδώσουν τιμή σε κτιστά άψυχα ειδωλολατρικά κατασκευάσματα γνωρίζοντας ότι μόνο τον Θεό τον αληθινό πρέπει να προσκυνούμε. Κάποιος τους πρόδωσε στον βασιλιά  ο οποίος τους κάλεσε σε απολογία λέγοντας,

– Γιατί παραβαίνετε την εντολή του βασιλιά σας και δεν προσκυνάτε το χρυσό άγαλμά μου; Δε σέβεστε τη διαταγή μου;

– Βασιλιά, και σε σεβόμαστε και σε υπηρετούμε πιστά. Η πίστη μας όμως στον αληθινό Θεό λέει πως δεν πρέπει να προσκυνούμε κανέναν άλλον, παρά μόνον τον Θεό.

– Όσο κι αν σας εκτιμώ, θα διατάξω να σας ρίξουν στη φωτιά. Δεν ξέρετε ότι η απόφασή μου είναι, όποιος δεν προσκυνήσει, να ριχτεί στο καμίνι; Θα πάτε τώρα κιόλας να συναντήσετε τον Θεό σας. Γιατί, τι νομίζετε; Απ΄ το καμίνι ποιος μπορεί να σας σώσει;

– Έχουμε απάντηση, βασιλιά. Εκείνος που έπλασε το σύμπαν, τη γη, τον ήλιο και τ΄ αστέρια, τα φυτά, τα ζώα, τους ανθρώπους. Εκείνος μπορεί κι απ΄ τη φλόγα του καμινιού να μας σώσει (Pemptousia. gr).

 Ο βασιλιάς εξοργισμένος  διέταξε ν΄ αναφτεί το καμίνι επτά φορές περισσότερο ώστε ο  φλόγες του να φτάνουν ψηλά, ως 30 μέτρα και σ΄ αυτό το φοβερό καμίνι να ριχτούν οι τρεις νέοι παρουσία κόσμου. Θαυματουργικά όμως  ο Ανανίας, ο Αζαρίας κι ο Μισαήλ δροσίζονταν καθώς  Άγγελος Κυρίου φανερώθηκε μαζί τους στη μέση της φωτιάς παραμερίζοντς τις φλόγες μέχρι το ξημέρωμα όπου και οι τέσσερεις έψαλλαν χαρούμενοι : «Εὐλογεῖτε πάντα τά ἔργα Κυρίου τόν Κύριον. Τόν Κύριον ὑμνοῦμεν καί ὑπερυψοῦμεν εἰς πάντας τούς αἰώνας».